Podział majątku obciążonego hipoteką

Podział majątku obciążonego hipoteką

Podział majątku obciążonego hipoteką od dawna budzi spory w judykaturze i doktrynie. Przedstawiciele jednego nurtu uważają, iż Sąd w momencie ustalania wartości nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego, która jest obciążona hipoteką zabezpieczającą spłatę kredytu bankowego udzielonego małżonkom, powinien obliczać jedynie wartość rynkową tej nieruchomości bez uwzględniania wartości obciążenia.  Z kolei przedstawiciele drugiej koncepcji uważają, iż podział majątku obciążonego hipoteką powinien dokonywać się w ten sposób, że Sąd winien ustalić „czystą” wartość nieruchomości, jako składnika majątku wspólnego podlegającego podziałowi, tj. wartość rynkową nieruchomości pomniejszoną o obciążające je zadłużenie hipoteczne.

Dotychczasowe rozbieżności obu prezentowanych w orzecznictwie i doktrynie stanowisk zostały w zasadzie wyjaśnione przez Uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2019 r. wydaną w sprawie o sygn. akt III CZP 21/18. Sąd Najwyższy uznał, iż: ,,W sprawie o podział majątku wspólnego małżonków, obejmującego nieruchomość obciążoną hipoteką zabezpieczającą udzielony małżonkom kredyt bankowy, sąd – przydzielając tę nieruchomość na własność jednego z małżonków – ustala jej wartość, jeżeli nie przemawiają przeciwko temu ważne względy, z pominięciem wartości obciążenia hipotecznego’’.

Mając na uwadze w/w Uchwałę Sądu Najwyższego należy uznać, że wątpliwości pojawiające się dotychczas na kanwie przedmiotowego zagadnienia zostały, co prawda wyjaśnione, jednakże nie w zupełności. Jak stwierdził Sąd Najwyższy, co do zasady nie należy odejmować od wartości rynkowej nieruchomości obciążenia hipotecznego. Należy jednakże wskazać, że Sąd Najwyższy pozostawił jednocześnie bardzo szeroki zakres do odstąpienia od tej reguły poprzez stwierdzenie, iż od wartości rynkowej nieruchomości obciążonej hipotecznie odlicza się wartość obciążenia, jeżeli przemawiają za tym ważne względy.

Podsumowując powyższe, należy dojść do konstatacji, iż Uchwała w takim brzmieniu może w przyszłości – mimo pozornego wyjaśnienia spornej kwestii – rodzić wiele wątpliwości interpretacyjnych. Pozostawianie wyjątku od zasady w postaci ,,ważnych względów’’ spowoduje prawdopodobnie, iż w każdej sprawie mającej za przedmiot podział majątku obciążonego hipoteką Sąd będzie musiał rozważyć, czy zaistniały ,,ważne względy’’, czy też nie. Wskazać przy tym należy, że pojęcie ważnych względów nie zostało wprost zdefiniowane w prawie cywilnym.

Jednocześnie pragniemy nadmienić, iż szeroko rozumiane prawo cywilne jest jedną z dziedzin, którymi zajmuje się nasza Kancelaria. Cechuje nas w tej mierze szczególny profesjonalizm, rozległa wiedza i wieloletnie doświadczenie.

Sprawdź też

Rozwód to nie tylko formalność. Jak wygląda cały proces w praktyce?

Rozwód to jedna z najtrudniejszych sytuacji życiowych nie tylko pod względem emocjonalnym, ale również organizacyjnym i finansowym. Wiele osób przed złożeniem pozwu skupia się głównie

Frankowicze coraz częściej wygrywają spory o odsetki. Co zmienił wyrok TSUE?

W ostatnich miesiącach pojawia się coraz więcej korzystnych wyroków ws. roszczeń banków o odsetki od wypłaconego kapitału kredytu. Kolejny raz

TSUE kontra polski Trybunał Konstytucyjny – co wynika z wyroku z 18 grudnia 2025 r.?

18 grudnia 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał przełomowy wyrok, w którym uznał, że polski Trybunał Konstytucyjny naruszył podstawowe zasady